Jak fotografować burze i pioruny?

Burza, jako zjawisko atmosferyczne, bywa bardzo nieprzewidywalna. Chcąc je sfotografować musimy być przygotowani na gwałtowne opady deszczu, gradu, pioruny, grzmoty czy silne podmuchy wiatru. Radzimy jak zrobić dobrze zdjęcia burzy: jaki sprzęt wybrać, jak go ustawić, jak zadbać o bezpieczeństwo.

Przygotowania, czyli cisza przed burzą

Niezbędnym elementem przygotowań do fotografowania burzy są aktualne informacje pogodowe pozwalające na określenie kierunku, z którego nadchodzi burza, jej siła oraz przybliżony czas jej dotarcia do naszego celu. Informacje pogodowe najlepiej pozyskiwać z kilku źródeł, na wypadek awarii jednego z nich.

Poznańskie Piątkowo balkon na 5 piętrze, godzina 20:37 na horyzoncie jeszcze jasno przez co czas naświetlania migawki to tylko 1.6 sekundy. Canon 1D Mark III, Canon 16-35 mm f/2.8, ISO 320, F/6.3 T 1.6 sec.•© Łukasz Ogrodowczyk / www.lukaszogrodowczyk.pl

Podczas przygotowań do fotografowania burzy korzystamy m.in. z serwisów:

• obserwatorzy.org - udostępniającego prognozę burz na najbliższe 24h, dzięki któremu ustalamy czy w naszym regionie mogą wystąpić burze oraz jakie jest tego prawdopodobieństwo (serwis nie zawsze oferuje aktualne prognozy). Dostępna także aplikacja na komórki i tablety z systemem Android;

• burze.dzis.net - aktualne mapy burzowe dla obszaru m.in. Polski i Europy. Przydatna opcja animowanej mapy, która może w przybliżeniu określić prawdopodobieństwo nadejścia burzy do naszej lokalizacji. Bardzo przydatna opcja ostrzeżeń wysyłanych na e-mail lub smsem. Określamy miejscowość lub współrzędne geograficzne, promień występowania burzy oraz minimalną liczbę wyładowań, po których otrzymamy e-mail lub sms;

• burzowo.info - serwis www oraz bardzo przyjemna aplikacja na komórki i tablety z systemami IOS i Android. Aktualna mapa burzowa, przydatna funkcja pogody z mapą wiatrów, pozwalająca określić przemieszczanie się burzy oraz komunikaty push o najbliższych wyładowaniach w promieniu 20 km, ze wskazaniem kierunku wyładowań;

• antistorm.eu - automatycznie określa czas i prawdopodobieństwo pojawienia się burzy dla naszej pozycji, system ostrzeżeń, przygotowana wersja mobilna strony;

• lightningmaps.org - pokazuje pojawianie się wyładowań atmosferycznych w czasie rzeczywistym.

Większość serwisów i aplikacji burzowych korzysta z danych blitzortung.org.Serwisy i aplikacje różnią się funkcjonalnością, wyglądem oraz dodatkowymi usługami. Wybór jednego lub kilku zależy od waszych przyzwyczajeń i wygody korzystania.

Poznańskie Piątkowo balkon na 5 piętrze z widokiem na wschód, godziny nocne. Mocno przymknięta przysłona bardzo widoczna w światłach latarni ulicznych. Canon 1D Mark IV, Canon 16-35 mm f/2.8, ISO 200, F/10 T 25 s.•© Łukasz Ogrodowczyk / www.lukaszogrodowczyk.pl

Na co dzień przynajmniej dwa razy dziennie, z rana i po południu, sprawdzamy aktualne mapy burzowe, obserwując aktualną sytuację. Dodatkowo korzystamy z systemu powiadomień i ostrzeżeń o występowaniu wyładowań dla kilku lokalizacji oraz kilku odległości ich występowania. Komunikaty z promienia 70 km pozwalają nam dokładnie przyjrzeć się mapom burzowym, ustaleniu kierunku burzy oraz czasu, kiedy może się pojawić w naszej lokalizacji. W międzyczasie przygotowujemy i pakujemy sprzęt. 50 km – ponowne sprawdzenie sytuacji i wyjazd w wybraną lokalizację, 30 km to już rozstawiony sprzęt i oczekiwanie na nadejście burzy. W czasie fotografowania sprawdzamy aktualne mapy burzowe i podejmujemy decyzje o dalszym fotografowaniu, zmianie miejsca lub zakończeniu zdjęć.

Jaki sprzęt wybrać?

• aparat, najlepiej z wymienna optyką;

• obiektywy: szerokokątny, uniwersalny zoom, tele np. z zakresu 14 - 200 mm;

• stabilny statyw;

• wężyk spustowy / interwałometr;

• latarka, najlepiej czołówka;

• pokrowiec przeciwdeszczowy na aparat lub folia spożywcza, worek na śmieci, reklamówka (opcjonalnie);

• kompas.

Przygotowując sprzęt do fotografowania burzy zadbaj o naładowaną baterię.Przydaje się także bateria zapasowa, karty pamięci, obiektywy, które pomogą ci w kompozycji kadru. Ja korzystam najczęściej z obiektywu stałoogniskowego 14 mm, uniwersalnego zooma 24-70 mm oraz opcjonalnie teleobiektywu 70-200 mm. Statyw powinien być stabilny, aby podczas podmuchów wiatru nie przewrócił się z zamontowanym na nim aparatem. Wężyk spustowy przydaje się do wyzwalania migawki bez poruszania aparatem lub blokowania spustu migawki, aby aparat wykonywał zdjęcia jedno po drugim. Dobrym rozwiązaniem jest skorzystanie z interwałometru, który umożliwia ustawienie ilości zdjęć do wykonania, odstępów czasowych między zdjęciami oraz czasu naświetlania kadru (to wybrane opcje). Zalecamy korzystanie zprzewodowych wężyków, interwałometrów. Rozwiązania bezprzewodowe mogą się nie sprawdzić. Wiele aparatów posiada wbudowane interwałometry. Więcej informacji znajdziecie w instrukcji obsługi Waszego aparatu. Opcjonalnie możecie skorzystać z oprogramowania Magic Lantern. Latarka, najlepiej czołówka, nie zajmuje rąk, pozwala po ciemku na dojście w miejsce fotografowania, rozpakowanie, ustawienie sprzętu oraz jego konfigurację.

Poznańskie Rataje widok na północny wschód z 4 piętra klatki schodowej, wczesne godziny poranne tuż po wschodzie słońca. Wyładowania atmosferyczne za 16 piętrowymi wieżowcami. Canon 1D Mark IV, Canon 24-70 mm f/2.8, ISO 400, F/9 T 10 s.•© Łukasz Ogrodowczyk / www.lukaszogrodowczyk.pl

Opcjonalnie polecamy kompas tradycyjny lub aplikację w smartfonie, sprawdzają się dobrze. Kompas pozwoli nam na określenie, z którego kierunku nadchodzi burza i gdzie mamy wycelować obiektyw. Dedykowany pokrowiec przeciwdeszczowy na aparat pozwoli nam zabezpieczyć sprzęt fotograficzny przed deszczem, gradem, wiatrem. Jeżeli takiego nie posiadamy, sprawdza się zwykła folia spożywcza, worek na śmieci lub reklamówka. Są to rozwiązania jednorazowe, jednak skuteczne i tanie. Polecamy folię spożywczą.

Wybór lokalizacji ma kluczowe znaczenie

W przygotowaniach do fotografowania burz równie ważne, jak aktualne informacje pogodowe czy sprzęt, jest wcześniejszy wybór lokalizacji, skąd będziemy fotografować, aby nie tracić czasu na szukanie tej idealnej miejscówki, gdy pojawią się pierwsze pioruny. W zależności czy mieszkamy na północy, południu, wschodzie, czy zachodzie, docierają do nas z różnych kierunków.

Poznańskie Rataje widok na północny wschód z 4 piętra klatki schodowej, wczesne godziny poranne tuż po wschodzie słońca. Wyładowania atmosferyczne za 16 piętrowymi wieżowcami. Canon 1D Mark IV, Canon 24-70 mm f/2.8, ISO 400, F/9 T 10 s.•© Łukasz Ogrodowczyk / www.lukaszogrodowczyk.pl

W Poznaniu, burze najczęściej nadchodzą z zachodu, północnego zachodu lub południowego zachodu. W zależności od kierunku nadejścia burzy mamy przygotowanych kilka lokalizacji w mieście oraz w promieniu do 50 km od miasta. Warto wcześniej za dnia podejść lub podjechać w wybrane miejsca, sprawdzić widok, dostępność w godzinach wieczornych, możliwości dojechania, zaparkowania samochodu, bezpieczeństwo. Nocą może się okazać, że dojazd w warunkach deszczu może być niemożliwy, widok jest fatalny, dostęp jest zamknięty albo miejsce jest niebezpieczne dla Nas i naszego sprzętu.

Zadbaj o bezpieczeństwo - swoje i sprzętu

Przystępując do fotografowania pamiętaj, że burza to nieprzewidywalne zjawisko pogodowe, zadbajcie więc o podstawowe zasady bezpieczeństwa. Nie fotografuj na otwartym polu, pod drzewami, latarniami, masztami, nie przebywaj w pobliżu konstrukcji metalowych, urządzeń elektrycznych, nie stójcie w wodzie itp., w miejscach, które mogą ściągać pioruny. Uważajcie na elementy lokalnej zabudowy, które pod wpływem wiatru, deszczu mogą spaść na Was lub w Was uderzyć. Gdy burza jest już nad Wami i kończą się bezpieczne warunki, schowajcie się w samochodzie lub w innym bezpiecznym miejscu i przeczekajcie, aż burza przejdzie dalej. Fotografując w terenach zielonych lub leśnych uważajcie także na zwierzęta, które mogą być niebezpieczne. Często podczas wypraw w plenery spotykamy dziki.

Poznańskie Rataje widok na północny zachód widok z balkonu na 4 piętrze. Piorun uderzył w bliskiej odległości od miejsca wykonywanie fotografii co spowodowało poruszenie aparatu. Drzewa i wysokość bardzo ograniczały widok. 20130804-003 Canon 1D Mark IV, Canon 24-70 mm f/2.8, ISO 400, F/6.3 T 6 s.•© Łukasz Ogrodowczyk / www.lukaszogrodowczyk.pl

Polecam także fotografowanie w parach lub grupach, zwiększa to bezpieczeństwo oraz poprawia morale i urozmaica długie, nudne godziny. Wiedząc już o podstawach BHP, skąd pozyskiwać aktualne prognozy pogody, mając wybrane lokalizacje oraz przygotowany sprzęt, możemy przystąpić do fotografowania burzy.

#porady